SKU Nedir? Stok Kodu Oluşturma ve Yönetim Rehberi

Kısaca

SKU (Stock Keeping Unit), sattığınız her ürün varyasyonuna verdiğiniz benzersiz stok kodudur. Barkoddan farkı şu: barkodu üretici ve GS1 belirler, SKU'yu siz belirlersiniz ve yalnız sizin sisteminizde geçerlidir. İyi bir SKU koda bakıldığında kategoriyi, varyasyonu ve sıra numarasını okutur. Örnek: TSH-M-SYH-001. 8 ile 15 karakter arası, büyük harfli, tireyle bölünmüş ve bütün satış kanallarında aynı olmalıdır. Aynı kodu kendi sitenizde, Trendyol'da ve Hepsiburada'da kullandığınızda stok tek merkezden senkron olur, aşırı satış riski neredeyse sıfıra iner.

Cuma akşamı 21.00. Sitenizden üç kişilik beyaz kanepe satıldı, yarım saat sonra aynı kanepenin gri kumaşlısı Trendyol'dan satıldı. Depoda ise tek bir "kanepe" kaydı duruyor ve o kayıtta 1 adet yazıyor. Pazartesi sabahı iki müşteriden birine iptal maili yazarsınız, pazaryeri satıcı puanınız düşer, kargo anlaşmanızdaki iade kalemi kabarır. Sorun kanepede değil, kaydın tutulma biçiminde.

50 model tişört, 5 beden, 4 renk. Çarpın: 1000 ayrı satır. Bu bin satırın her birinin ayrı bir stok adedi, ayrı bir satış grafiği ve depoda ayrı bir rafı var. Tek bir "tişört" kaydıyla bunu yönetmeye çalışmak, bin kişilik bir sınıfa tek bir yoklama defteri tutmaya benzer.

Stok kodu sistemini sıfırdan kurmak bir işletmenin yarım gününü alır. Yanlış kurulmuş bir sistemi altı ay sonra düzeltmek ise binlerce satırı elle taramak demektir. Aşağıdaki bölümler kodun yapısını, pazaryeri alan adlarını, depo tarafındaki karşılığını ve geçiş planını somut örneklerle veriyor.

SKU nedir, hangi sorunu çözer?

SKU, "Stock Keeping Unit" kısaltmasıdır. Türkçede stok kodu ya da stok tutma birimi olarak geçer. Sattığınız her ürün varyasyonunun kimliğidir. Aynı tişörtün medium siyahı ile large beyazı iki ayrı SKU, iki ayrı stok satırı ve iki ayrı satış rakamıdır.

Kodu siz üretirsiniz. Nike'ın fabrika içi kodu başkadır, sizin deponuzdaki kod başkadır, aynı ayakkabıyı satan rakibinizin kodu bambaşkadır. Bu serbestlik hem avantaj hem tuzak. Kuralı siz koyduğunuz için sistem işinize göre şekillenir. Kural koymadığınızda da altı ay sonra kimse koddan bir şey anlamaz.

SKU'suz depoda tipik bir gün

• Sipariş fişinde "mavi tişört" yazar, rafta beş farklı mavi tişört durur, depo görevlisi tahmin eder.
• Sayımda sistemde 100 adet görünen üründen rafta 93 adet çıkar, eksiğin hangi bedenden geldiği bilinmez.
• Pazaryerinde satılan ürün kendi sitenizde hâlâ stokta görünür, iki gün sonra iptal yazışması başlar.
• Hangi bedenin daha hızlı tükendiğini göremediğiniz için tedarikçiye verilen sipariş göz kararı hazırlanır.
• İade gelen ürün rafa yanlış yere konur ve bir daha satılmaz.

Bir SKU tam olarak neyi temsil eder?

Ölçü basit. Müşterinin "bu farklı bir ürün" dediği her şey ayrı SKU'dur. Beden farkı ayrı SKU. Renk farkı ayrı SKU. Aynı kremin 100 ml ve 200 ml hacmi ayrı SKU. Buna karşılık aynı ürünün iki farklı tedarikçiden gelmesi ayrı SKU değildir, o bilgi tedarikçi alanına yazılır. Parti numarası da SKU'nun içine girmez, lot alanında durur.

Ayrımı doğru kurmak ilerideki her raporu belirler. Beden bilgisini SKU'ya koymazsanız, altı ay sonra "hangi beden erken tükeniyor" sorusuna cevap veremezsiniz. Kodun içine parti numarası koyarsanız da her sevkiyatta yeni bir SKU doğar ve ürün sayınız yapay olarak şişer. depo ve lojistik süreçlerini kurarken bu ayrımı en baştan netleştirmek, sonradan yapılan toplu düzeltmelerden çok daha ucuza gelir.

SKU kodu nasıl kurgulanır?

Rastgele numaralar (PROD001, PROD002) bir işe yaramaz, çünkü koda bakınca ürünü tanıyamazsınız. Anlamlı bir kod şu iskeleti izler:

[Kategori] - [Özellik 1] - [Özellik 2] - [Sıra No]

Altı gerçek örnek

• TSH-M-SYH-001: Tişört, medium, siyah, birinci kayıt.
• AYK-42-BYZ-NKE-015: Ayakkabı, 42 numara, beyaz, Nike. Tek marka satıyorsanız marka kısmını atın, kod kısalsın.
• LAP-15-I7-16GB-512-002: 15 inç laptop, i7 işlemci, 16 GB RAM, 512 GB SSD. Uzun ama teknik ürünlerde detay işe yarar.
• KRM-YZ-SPF50-100-005: Yüz için SPF 50 güneş kremi, 100 ml.
• KNP-3K-AHS-BYZ-010: Üç kişilik kanepe, ahşap ayak, beyaz kumaş.
• YST-50X70-KUS-KRM-003: 50x70 yastık, kuş tüyü dolgu, krem renk.

Kodun uyması gereken kurallar

• 8 ile 15 karakter arasında kalın. T1 hiçbir şey anlatmaz, TSHIRT-MALE-MEDIUM-BLACK-COTTON-ROUNDNECK-001 okunmaz.
• Tamamı büyük harf olsun. Tsh-m-Syh-001 gibi karışık yazım, Excel'de eşleştirme yaparken sessiz hatalar üretir.
• Ayırıcı olarak yalnız tire kullanın. Alt çizgi bazı pazaryeri aktarımlarında kırpılır, nokta CSV dosyalarında sorun çıkarır.
• Yüzde, ampersan, kare ve boşluk gibi karakterlere hiç girmeyin. Bu karakterler API çağrılarında kodun bozulmasına yol açar.
• Kısaltmaları bir sözlükte toplayın: SYH siyah, BYZ beyaz, MAV mavi. Sözlük paylaşılan bir tabloda dursun, yeni gelen çalışan oradan baksın.
• Sıra numarasını üç haneli açın. 999 üründen sonrasını düşünüyorsanız dört hane yapın, sonradan hane eklemek sıralamayı bozar.

Kodu yazmadan önce bir sayfa test edin. Beş farklı kategoriden ikişer ürün seçip iskeleti uygulayın, sonra kodları başka birine gösterip ürünü tarif etmesini isteyin. Tarif tutuyorsa iskelet çalışıyor demektir, tutmuyorsa kısaltmalar fazla yaratıcı kalmıştır.

Fiyatı, tedarikçi adını ve tarihi koda hiç sokmayın. Fiyat değişir, tedarikçi değişir, kod ise ürünün ömrü boyunca sabit kalmalıdır.

SKU, barkod, GTIN ve pazaryeri kodları

Bu dört kavram sürekli birbirine karışır. Farkları operasyonda somut sonuçlar doğurur.

SKU sizin iç kodunuzdur, standardı yoktur, siz atarsınız. Barkod makinenin okuduğu görsel koddur ve altındaki numara genelde GTIN ailesindendir: ABD'de 12 haneli UPC, Avrupa ve Türkiye'de 13 haneli EAN. Bu numaraları GS1 tahsis eder, Türkiye'de başvurular GS1 Türkiye üzerinden yürür. Pazaryeri kodu ise platformun kendi ürettiği kimliktir, mesela Trendyol'un ürün numarası. Onu siz değiştiremezsiniz.

Özellik	SKU	Barkod (UPC/EAN)	Pazaryeri kodu
Kim oluşturur	Siz	GS1 ve üretici	Platform
Standart var mı	Yok	Var	Platforma özel
Nerede benzersiz	Sizin sisteminizde	Dünya genelinde	O platformda
Kullanım yeri	Stok, depo, raporlama	Kasa, sevkiyat, gümrük	Pazaryeri paneli
Değiştirilebilir mi	Teknik olarak evet, pratikte hayır	Hayır	Hayır
Örnek	TSH-M-SYH-001	8690000000001	Otomatik atanır

Aynı ürün, üç ayrı numara

Sattığınız bir spor ayakkabı için tablo şöyle işler. Üreticinin fabrika kodu NK-AIR-270-BLK-42, kutunun üstündeki EAN 8690000000001, sizin deponuzdaki SKU ise AYK-42-SYH-NKE-020. Aynı ayakkabıyı satan rakibiniz kendi sisteminde NIKE-270-42-BLACK-015 kodunu kullanıyor olabilir. EAN her yerde aynı kalır, SKU her mağazada değişir.

Neden ikisini birden tutarsınız?

Barkod fiziksel dünyayı, SKU ise ticari kararlarınızı yönetir. Elinizde okutmalı terminal varsa barkodla sayım yapar, raporu SKU ile alırsınız. Kutuda barkod yoksa kendi etiketinizi basıp üzerine SKU'yu yazdırırsınız, sayım hızı yine artar.

Hangisini nerede kullanırsınız?

Pazaryeri kodunu yalnız destek yazışmalarında kullanırsınız, o numarayı kendi tablolarınıza taşımanın bir faydası olmaz.

Depo sayımında, satın alma siparişinde ve satış raporunda SKU kullanın. Kargo firmasına ve gümrüğe giden belgelerde, barkod okutmalı sayımda ve fiziksel mağaza kasasında barkod kullanın. Pazaryeri panelinde ise ikisini birden girersiniz: barkod alanına EAN, stok kodu alanına kendi SKU'nuz.

Pazaryerlerinde ve platformlarda aynı SKU

Tek kural var: kod her kanalda birebir aynı olacak. Kendi sitenizde TSH-M-SYH-001 yazan ürün, pazaryerinde TSH-M-SYH-01 ya da tsh-m-syh-001 olmayacak. Tek karakterlik fark, entegrasyonun o satırı eşleştirememesi ve stoğun ayrı yürümesi demektir.

Panel panel alan adları

• Trendyol satıcı panelinde alan "Stok Kodu" adını taşır, barkod alanı ayrıdır ve zorunludur.
• Hepsiburada panelinde aynı alan "Satıcı Stok Kodu" olarak geçer.
• Shopify için yol: Products, ürün seç, Variants bölümü, her varyasyonun SKU kutusu. Track quantity kutusunu işaretlemeyi atlamayın.
• WooCommerce için yol: Products, ürün seç, Product Data kutusu, Inventory sekmesi, SKU alanı. Varyasyonlu üründe her varyasyona ayrıca girilir.
• İkas panelinde alan "Stok Kodu" adıyla ürün ve varyant seviyesinde bulunur.
• Tecof'ta ürün ekranındaki stok kodu alanı varyant bazlı doldurulur ve pazaryeri entegrasyonları eşleşmeyi bu alan üzerinden kurar.

Senkronizasyon pratikte nasıl çalışır?

Diyelim TSH-M-SYH-001 kodundan 50 adediniz var. Kendi sitenizden bir satış düştü, stok 49 oldu. Entegrasyon aynı kodu Trendyol ve Hepsiburada tarafında bulur ve orada da 49'a çeker. Kod tutmazsa entegrasyon eşleşmeyi kuramaz, her kanal kendi 50'sini gösterir ve toplamda 100 adet satmış görünürsünüz. Bu tablo iptal, ceza puanı ve iade kargosu olarak geri döner.

Ödeme ve kargo tarafı da aynı koda bağlanır. iyzico ya da PayTR üzerinden gelen siparişin kalemleri, kargo firmasına giden çıkış listesindeki satırlarla aynı kodu taşıdığında mutabakat dakikalar sürer. Kod tutmazsa aynı iş elle satır eşleştirmeye döner.

Kanal sayısı üçü geçtiğinde tek bir stok kaynağı belirleyin. Kendi siteniz ana kaynak olsun, pazaryerleri oradan beslensin. platform seçeneklerini karşılaştırırken varyant bazında SKU desteği ve stok itme sıklığı iki temel bakma noktasıdır. Saatte bir güncelleyen bir entegrasyon, kampanya gününde işinizi görmez.

Depo, raf ve kargo tarafında SKU

Kodun asıl karşılığı depoda görünür. SKU'yu raf adresiyle eşlersiniz ve toplama süresi düşer. TSH-M-SYH-001 kodu A3 rafında, AYK-42-BYZ-015 kodu C7 rafında durur. Sipariş fişinde ürün adı yerine kod ve raf yazar, görevli doğrudan oraya gider.

Örnek bir hesap

Aşağıdaki tablo ölçülmüş bir veri değil, kendi rakamlarınızı yerleştireceğiniz bir şablondur. Günde 120 sipariş gönderen bir mağaza varsayalım ve bir iadenin karşı yönlü kargo ile birlikte 180 TL'ye mal olduğunu kabul edelim.

Kalem	Kod ve raf yokken	Kod ve raf varken
Bir siparişin toplanma süresi	4 dakika	90 saniye
120 sipariş için toplam süre	8 saat	3 saat
Yanlış ürün gönderme payı	yüzde 3	yüzde 0,5
Günlük hatalı gönderi	3,6 adet	0,6 adet
Günlük iade maliyeti	648 TL	108 TL
Aylık fark (26 gün)	yaklaşık 14.000 TL

Rakamları kendi ortalamanızla değiştirin. Yurtiçi Kargo, Aras ve MNG anlaşmalarınızdaki desi fiyatı ne ise iade satırına onu yazın. Hesap genelde aynı yöne bakar: hatalı gönderim, toplama süresinden daha pahalıdır.

Raf adresini kodun içine yazmayın, ayrı bir alanda tutun. Ürün başka rafa taşındığında adres değişir, kod ise sabit kalmalıdır. İki bilgiyi tek kutuya sıkıştıran mağazalar depo düzenini her değiştirdiğinde bütün etiketleri yeniden basmak zorunda kalır.

Etiket ve sayım disiplini

• Her rafın önüne SKU ve raf adresini birlikte yazan bir etiket asın.
• İade gelen ürünü rafa koymadan önce kodunu okutun, kontrolsüz yerleştirme sayımı bozar.
• Ayda bir gün tam sayım yerine, her gün on SKU sayın. Döngüsel sayım işi durdurmaz.
• Kargo çıkışında paket üzerindeki koda son bir bakış attırın, bu tek adım hataların çoğunu keser.

SKU verisiyle karar almak

Kod düzenli tutulduğunda elinizde satır satır bir satış verisi oluşur. Asıl kazanç burada başlar. Ürün adına göre değil koda göre bakınca hangi varyasyonun para kazandırdığı çıplak gözle görünür.

ABC analizi

Otuz günlük satışları koda göre sıralayın, birim kârla çarpın ve toplam katkıya bakın.

SKU	30 günlük adet	Birim kâr	Toplam katkı	Sınıf
TSH-M-SYH-001	320	90 TL	28.800 TL	A
TSH-L-SYH-002	210	90 TL	18.900 TL	A
AYK-42-BYZ-015	40	260 TL	10.400 TL	B
YST-50X70-KUS-KRM-003	25	70 TL	1.750 TL	C

A sınıfı hiç tükenmemeli. C sınıfının stoğunu düşürüp bağladığınız parayı A sınıfına kaydırın. Bu tablo örnek rakamlarla kurulmuştur, siz kendi panelinizden çektiğiniz veriyle doldurun.

Devir hızını ölçmek

Her SKU için basit bir bölme yapın: eldeki adedi son otuz günün günlük ortalama satışına bölün. Çıkan sayı kaç günlük stoğunuz kaldığını verir. On günün altına inen kodları haftalık bir listeye alıp tedarikçi siparişini o listeye göre verin.

Reklamı koda bağlamak

Google ve Meta ürün kataloglarında ürün kimliği alanına SKU'yu yazarsanız, reklam raporu ile stok raporu aynı anahtarla eşleşir. O zaman "hangi varyasyona ne kadar reklam harcadım, kaça sattım" sorusu tek bir tabloda cevaplanır. ROAS hesabını varyasyon bazında kurmak, kategori ortalamasına bakmaktan çok daha net sonuç verir. Stokta olmayan bir SKU'nun reklamını durdurmak da aynı eşleşme sayesinde otomatikleşir.

Stok bittiğinde ne yapmalı

Tükenen SKU için ürün sayfasında "gelince haber ver" formu açın. Toplanan e-posta ve telefon için KVKK aydınlatma metni bulunsun, ticari elektronik ileti göndereceğiniz izinleri İYS'ye kaydedin. Ürün rafa döndüğünde listedeki müşteriye tek bir bildirim gider, o bildirim çoğu zaman kampanya e-postasından daha yüksek dönüşüm verir.

Sık yapılan hatalar ve geçiş planı

Mevcut kataloğu düzeltmek yeni sistem kurmaktan zordur. Önce tipik hataları tanıyın.

En pahalı altı hata

• Kanal bazında farklı kod. Sitede TSH-M-SYH-001, Trendyol'da TSHM SYH1. Entegrasyon eşleşmez, stok ayrışır.
• Varyasyonları ayırmamak. Tek "tişört" kaydında beş beden. Hangi bedenin bittiğini kimse bilmez.
• Kodu sonradan değiştirmek. Geçmiş siparişler, iadeler ve raporlar eski koda bağlıdır. Değişince geçmiş veri kopar.
• Kodun içine fiyat yazmak. Zam geldiğinde kod yanlış bilgi verir.
• Tarih veya parti numarası koymak. Her sevkiyatta yeni SKU doğar, katalog şişer.
• Kısaltma sözlüğünü yazmamak. Bir çalışan MAV, diğeri MVI yazar, altı ay sonra iki ayrı ürün gibi görünür.

Yedi günlük geçiş planı

• 1. gün: Kategori kısaltmalarını ve özellik sözlüğünü paylaşılan tek bir tabloya yazın.
• 2. gün: Mevcut ürünleri kanaldan CSV olarak indirin. Sütunlar: ürün adı, kategori, varyasyon, eski kod, yeni kod, stok.
• 3. ve 4. gün: En çok satan 50 SKU'ya yeni kodları elle verin. Uzun kuyruğu formülle üretin.
• 5. gün: Yeni kodları önce kendi sitenize yükleyin, eski kodu ayrı bir alanda saklayın.
• 6. gün: Pazaryeri panellerinde stok kodu alanını güncelleyin, ilk senkronizasyondan sonra beş üründe adetleri elle doğrulayın.
• 7. gün: Raf etiketlerini yenileyin ve depo ekibine sözlüğün çıktısını verin.

Geçişte en sık takılınan yer altyapının varyant bazında kod tutmaması olur. Ürün seviyesinde tek alan sunan bir panel, beden ve renk ayrımını taşıyamaz. altyapı seçiminde yapılan hatalar arasında bu sessiz olanıdır ve faturası taşınma zamanında kesilir. Varyant bazlı stok kodu, çok kanallı stok senkronu ve CSV içe aktarma üçü birden e-ticaret altyapısında aranacak asgari özelliktir.

Yarın sabah yapılacak iş şu: panelinizden ürün listesini CSV olarak indirin, stok kodu sütunu boş olan satırları filtreleyin ve en çok satan yirmi ürününüzün kodunu bu iskeletle yazın. Yirmi satır bir kahve molası sürer, kalanı için sözlüğünüz artık hazırdır.

Sık Sorulan Sorular

SKU ile barkod aynı şey mi?

Hayır. SKU sizin belirlediğiniz iç koddur ve yalnız sizin sisteminizde anlam taşır. Barkodun altındaki EAN veya UPC numarası ise GS1 tarafından tahsis edilir ve dünya genelinde tektir. Aynı ürünün barkodu her mağazada aynı, SKU'su her mağazada farklı olabilir.

SKU kaç karakter olmalı?

8 ile 15 karakter arası çoğu katalog için yeterlidir. Daha kısası ürünü anlatmaz, daha uzunu depoda okunmaz ve etiket alanına sığmaz. Teknik ürünlerde kod uzayabilir, o durumda detayların bir kısmını ürün özelliklerine taşıyın. Tire sayısını üçle sınırlamak da okunabilirliği artırır.

Aynı ürünü farklı pazaryerlerinde farklı SKU ile satabilir miyim?

Teknik olarak mümkün, pratikte sorun üretir. Kod her kanalda aynı olduğunda entegrasyon satırları eşleştirir ve stok tek merkezden yürür. Farklı kod kullandığınızda her kanal kendi stoğunu gösterir ve aynı ürünü iki kez satma riski doğar. Tek kod politikası en güvenli yoldur.

SKU'yu sonradan değiştirebilir miyim?

Değiştirebilirsiniz ama geçmiş sipariş, iade ve rapor kayıtları eski koda bağlı kaldığı için veri bütünlüğü bozulur. Zorunda kalırsanız eski kodu ayrı bir alanda saklayın ve eşleştirme tablosu tutun. Değişikliği bir kampanya döneminde değil, satışın en düşük olduğu haftada yapın.

Küçük bir mağazanın SKU sistemine ihtiyacı var mı?

Otuz üründe bile işe yarar, çünkü asıl mesele ürün sayısı değil varyasyon sayısıdır. Otuz ürün beş beden ve üç renk demekse elinizde 450 satır var. Sistemi ürün sayısı azken kurmak, binlerce satırı sonradan düzeltmekten çok daha kolaydır.

Varyasyonlar için ayrı SKU şart mı?

Evet. Müşterinin farklı diye seçtiği her şey ayrı stok satırıdır. Medium siyah tişört ile large siyah tişört ayrı SKU olmalıdır. Aksi halde hangi bedenin tükendiğini göremez, tedarikçiye yanlış sipariş verirsiniz.

SKU sistemini Excel ile yürütebilir miyim?

Başlangıçta evet. Ürün adı, kategori, varyasyon, SKU, raf ve stok sütunlarından oluşan bir tablo birkaç yüz ürüne kadar iş görür. Sipariş sayısı günde onu geçtiğinde ve ikinci bir satış kanalı eklendiğinde tablo gerçeğin gerisinde kalır. O noktada stok kodunu ana kaynak kabul eden bir panele geçmek gerekir.

Barkod numarasını nereden alırım?

Kendi markanızı üretiyorsanız GS1 Türkiye üyeliğiyle firma öneki alır, ürünlerinize EAN numarası atarsınız. Başkasının ürününü satıyorsanız barkod zaten kutunun üzerindedir, onu panele girmeniz yeterlidir. Barkod almadan da SKU sistemi kurulur, ikisi birbirinin şartı değildir.

SKU sayım ve fire takibinde nasıl kullanılır?

Her sayımda kodu okutur, sistemdeki adetle rafta bulduğunuz adedi karşılaştırırsınız. Fark çıkan SKU'yu ayrı bir listeye alır, nedenini ararsınız: hırsızlık, sayım hatası, kayıt dışı iade ya da hasar. Günde on SKU sayan bir döngüsel sayım, yılda bir yapılan tam sayımdan daha erken uyarı verir.

Ürün adı ile SKU arasındaki bağı nasıl korurum?

Kısaltma sözlüğünü herkesin eriştiği tek bir dosyada tutun ve ürün kartında hem adı hem kodu görünür yapın. Yeni gelen çalışan koda bakıp ürünü tanıyabiliyorsa sistem doğru kurulmuştur. Sözlük güncellendiğinde depo ekibine yeni çıktıyı verin, eski kağıt rafta kalmasın.