Tecof • 23 Eylül 2026
Yurt Dışına Satış: Mikro İhracat, ETGB ve Gümrük
Kısaca
Yurt dışına satış, bir ürünün Türkiye'den çıkıp başka bir ülkedeki alıcıya ulaşana kadar geçtiği gümrük, taşıma, tahsilat ve vergi zincirinin tamamıdır. Küçük gönderiler için bu zincirin sadeleştirilmiş bir biçimi vardır: mikro ihracat. Burada gümrük beyanı, ayrı bir müşavirlik süreci yerine yetkilendirilmiş taşıyıcı tarafından elektronik ortamda düzenlenir; ortaya çıkan belgeye ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) denir. 2026 itibarıyla soru "yurt dışına satabilir miyiz" değil, "hangi siparişi hangi kanaldan, hangi belgeyle ve alıcıya toplam ne maliyetle teslim edeceğiz" sorusudur.
Salı öğleden sonra 14.40. Bir takı markasının panelinde üç haftadır biriken 46 yurt dışı siparişi var. Ortalama sepet 38 dolar, ürünlerin çoğu 200 gramın altında. Ekip siparişleri normal kargoyla göndermiş; 46 gönderinin 9'u alıcıya ulaşmadan iade olmuş, 11'i alıcıya ek vergi faturası çıktığı için teslim alınmamış, 6 müşteri de "ürün 12 dolarmış gibi görünüyordu, kapıda 19 dolar daha istediler" diye şikâyet yazmış. Kargo maliyeti zaten 14 dolardı; iadelerle birlikte kalem başına kâr eksiye dönmüş.
Sebep ürün, fiyat ya da pazarlama değildi. Gönderiler ihracat beyanı olmadan, teslim şekli tanımlanmadan ve varış ülkesinin vergi eşiği hesaba katılmadan çıkmıştı. Yurt dışı satışta kaybın büyük bölümü ürünle ilgisi olmayan dört kalemden gelir: yanlış belge, yanlış GTIP, yanlış teslim şekli ve gizlenmiş vergi. Bu dördü siparişten önce kurulur, sonra düzeltilemez.
1. Mikro İhracat ve ETGB: Mekanizma Nasıl İşliyor?
Mikro ihracat, belirli değer ve ağırlık sınırının altındaki gönderiler için gümrük beyanının basitleştirilmiş usulle yapılmasıdır. Amacı, tek tek küçük paketlerin klasik ihracat prosedürüne girmesini önlemektir.
ETGB nedir ve neden gerekir?
ETGB: hızlı kargo ya da posta yoluyla giden küçük gönderiler için, yetkilendirilmiş taşıyıcının ihracatçı adına elektronik olarak düzenlediği gümrük beyannamesidir. Pratikte üç işe yarar: gönderinin resmen ihraç edilmiş sayılmasını sağlar, ihracat istisnasından yararlanabilmenin belgesel dayanağını oluşturur ve döviz gelirinin kaynağını kayda bağlar. ETGB'siz çıkan bir paket, muhasebe açısından ihracat değil, sadece yurt dışına gönderilmiş bir kolidir; iade, vergi ve kur işlemlerinde dayanağınız olmaz.
Hangi gönderi mikro ihracat kapsamına girer?
Kapsam, gönderinin değeri ve ağırlığıyla sınırlanır; ayrıca ticari nitelikli olması ve yetkilendirilmiş bir taşıyıcıyla gitmesi beklenir. Sınır değerler mevzuatla değişebildiği için buraya sabit bir rakam yazmıyoruz: güncel değer ve ağırlık eşiğini gönderiden önce taşıyıcınızın ihracat biriminden ve kendi mali müşavirinizden teyit edin. Sınırın üstündeki gönderiler normal ihracat beyannamesiyle, genellikle bir gümrük müşaviri üzerinden çıkar.
Belge zinciri: neyin peşine neyin geldiği
- Satış faturası: alıcı bilgileri, ürün tanımı, adet, birim fiyat, para birimi ve teslim şekli açıkça yazılı olmalı. Bu belge gümrükte okunacaktır.
- Proforma / ticari fatura: taşıyıcının beyanı bu belgeden üretir; fatura ile kutunun içindekinin birebir aynı olması gerekir.
- ETGB: taşıyıcı tarafından düzenlenir, gönderi çıktıktan sonra sisteme düşer; arşivlenmesi sizin sorumluluğunuzdadır.
- Taşıma belgesi: kargo takip numarası ve varış ülkesi kayıtları, iade ve zayi durumlarında tek kanıtınızdır.
Fatura ile beyan arasındaki en küçük uyumsuzluk bile gönderiyi gümrükte bekletir. Ürün açıklamasının İngilizce, spesifik ve pazarlama dilinden arınmış olması gerekir: "gift item" değil, "silver plated brass earrings".
2. Kanal Seçimi: Kendi Siteniz, Pazaryeri, Posta ya da Kargo
Kanal seçimi, kimin hangi riski taşıdığını belirler. Aynı ürün, kanal değiştiğinde tamamen farklı bir maliyet ve sorumluluk tablosu üretir.
Kendi siteniz üzerinden satış
Marjın en yüksek olduğu kanal budur; komisyon yoktur, müşteri verisi sizde kalır ve fiyatlandırma serbesttir. Karşılığında tahsilat altyapısını, uluslararası kargo anlaşmasını, vergi iletişimini ve iade sürecini kendiniz kurarsınız. Çok dilli sayfa yapısı, para birimi seçimi ve varış ülkesine göre kargo hesaplaması altyapı tarafında çözülmesi gereken üç başlıktır; bunların şablon düzeyinde geldiği bir e-ticaret altyapısında kurulum süresi haftalar yerine günlerle ölçülür.
Uluslararası pazaryerleri
Pazaryeri, talebi hazır getirir ve çoğu durumda vergi tahsilatını üstlenir; bunun bedeli komisyon, fiyat rekabeti ve müşteri ilişkisinin size ait olmamasıdır. Başlangıç için mantıklı bir test alanıdır: ürününüzün o pazarda talep görüp görmediğini, kendi sitenize yatırım yapmadan öğrenirsiniz. Ancak pazaryeri trafiği kiralanmış bir varlıktır; kalıcı marjı kendi kanalınız üretir.
Posta mı, hızlı kargo mı?
Posta yolu düşük değerli ve ağırlıkça hafif gönderilerde belirgin biçimde ucuzdur, ama teslim süresi uzundur ve takip kalitesi ülkeye göre değişir. Hızlı kargo pahalıdır, hızlıdır, uçtan uca takip verir ve gümrük işlemlerini genellikle kendi içinde çözer. Pratik kural: sepet tutarı kargo maliyetinin en az üç katıysa hızlı kargo, altındaysa posta ya da konsolide gönderi mantıklıdır. Kargo tarafındaki anlaşma ve entegrasyon mantığını kargo entegrasyonu karşılaştırmamızda ayrıntılı ele aldık.
| Kanal | Marj | Kurulum yükü | Vergiyi kim tahsil eder | Uygun olduğu durum |
|---|---|---|---|---|
| Kendi siteniz | Yüksek | Yüksek | Siz (DDP seçilirse) | Marka talebi olan, tekrarlı satış |
| Uluslararası pazaryeri | Düşük-orta | Düşük | Genellikle pazaryeri | Pazar testi, hızlı başlangıç |
| Posta (küçük paket) | Orta | Düşük | Alıcı (çoğu durumda) | Hafif, düşük değerli ürün |
| Hızlı kargo | Orta | Orta | Seçime göre siz ya da alıcı | Yüksek sepet, hız beklentisi |
| Yurt dışı depo | Yüksek | Çok yüksek | Yerel satış gibi | Aylık hacim oturduktan sonra |
3. Gümrük Tarafı: GTIP, Menşe ve Ürün Dosyası
Gümrükte ürününüz adıyla değil, kodu ve menşeiyle tanınır. Bu iki alan yanlışsa, sayfadaki her şey doğru olsa bile gönderi takılır.
GTIP kodu neden fiyattan önce gelir?
GTIP: ürünün uluslararası sınıflandırma sistemindeki tarife kodudur; varış ülkesinin uygulayacağı gümrük vergisi oranı, kısıtlama ve belge talebi bu koda bakılarak belirlenir. Aynı ürünün iki farklı koda yazılması, alıcının kapıda ödeyeceği tutarı değiştirir. Kodu tahminle değil, ürünün malzemesi ve işlevine göre belirleyin; emin olamadığınız kalemlerde gümrük müşavirinize sorun. Kodu bir kez doğrulayıp ürün kartına kalıcı alan olarak yazın, her gönderide yeniden aramayın.
Menşe ve belge talebi
Menşe, ürünün üretildiği ülkedir ve tercihli tarife uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Bazı ülkelere yapılan gönderilerde menşe ispatı istenir; bu belge olmadan ürün daha yüksek vergiye tabi tutulabilir. Kendi ürettiğiniz ürünlerde bu avantajı kullanabilmek için üretim ve tedarik kayıtlarınızın düzenli olması gerekir. Hangi ülkeye hangi belgenin gerektiği değişkendir; bunu ülke bazında bir kez araştırıp iç dokümanınıza yazın.
Kısıtlı ve yasaklı ürünler
Her ülkenin kendi kısıtlı ürün listesi vardır ve bu listeler sezgiyle tahmin edilemez: kozmetik, gıda takviyesi, pil içeren elektronik, bitkisel ürünler, deri ve kürk, bazı tekstil boyaları sık karşılaşılan başlıklardır. Taşıyıcıların da kendi taşıma yasakları vardır ve bunlar ülke listesinden ayrıdır. İlk gönderiden önce kendi kataloğunuzu bu iki listeye karşı bir kez tarayın; gümrükte imha edilen bir kolinin bedeli, o siparişin kârından çok daha büyüktür.
Ürün kartında tutulması gereken alanlar
- İngilizce ürün adı: malzeme ve işlev içeren, jenerik olmayan tanım.
- GTIP kodu: doğrulanmış, ürün bazında sabit.
- Menşe ülke: üretim yeri, tedarikçi ülkesi değil.
- Net ve brüt ağırlık: paketleme dahil; kargo fiyatı ve beyan buradan üretilir.
- Paket ölçüleri: desi hesabı için; hacimsel ağırlık çoğu üründe gerçek ağırlıktan pahalıdır.
Bu alanların stok kartınızda yapılandırılmış biçimde durması gerekir; dağınık bir kodlama düzeni ihracatta iki kat daha pahalıya patlar. Stok kodu yapısını nasıl kuracağınızı ayrı bir yazıda ele almıştık.
4. Teslim Şekli ve Vergi: DDP mi, DAP mı?
Teslim şekli, varış ülkesindeki vergi ve gümrük masrafını kimin ödeyeceğini belirleyen tek karardır. Müşteri deneyiminde en büyük farkı yaratan da budur.
DAP: masrafı alıcı öder
DAP: ürünü varış adresine kadar siz taşırsınız, ancak ithalat vergisi ve gümrük masrafı alıcıya aittir. Ucuz görünür ve başlangıçta kurulumu kolaydır, ama alıcı kapıda beklemediği bir fatura görür. Girişteki senaryonun sebebi tam olarak budur: 12 dolarlık üründe 19 dolarlık ek talep, teslim alınmayan bir paket ve çift yönlü kargo maliyeti demektir. DAP ile satacaksanız, ek verginin alıcıya ait olduğunu ürün sayfasında ve ödeme adımında açıkça yazın.
DDP: masrafı siz üstlenirsiniz
DDP: vergi ve gümrük masrafı dahil, kapıda ek ödeme olmadan teslim. Dönüşüm oranını ve teslim başarısını belirgin biçimde yükseltir, çünkü müşteri gördüğü fiyatı öder. Bedeli, bu masrafı önceden doğru hesaplamanız gerekmesidir; yanlış hesap doğrudan marjdan çıkar. Pratikte çoğu marka hibrit çalışır: belirli ülkelerde ve belirli sepet tutarının üstünde DDP, diğerlerinde DAP.
Vergi eşikleri ve platform tahsilatı
Birçok ülkede düşük değerli gönderiler için bir eşik vardır; bu eşiğin altında ithalat vergisi alınmaz ya da basitleştirilmiş bir usul uygulanır. Eşikler ve bunların uygulanma biçimi ülkeden ülkeye değişir ve düzenli olarak güncellenir; sabit bir rakama göre fiyat kurmak yerine, satış yaptığınız ilk üç ülkenin güncel eşiğini gümrük müşavirinizle teyit edip fiyat tablonuza yazın. Bazı pazarlarda satıcı yerine platformun tahsilat yükümlüsü olduğu düzenlemeler vardır; pazaryerinden satıyorsanız bu sizin lehinize işler.
| Başlık | DAP | DDP |
|---|---|---|
| Vergiyi kim öder | Alıcı, teslimde | Satıcı, peşinen |
| Sepette görünen fiyat | Nihai değil | Nihai |
| Teslim alınmama riski | Yüksek | Düşük |
| Marj öngörülebilirliği | Yüksek | Hesaba bağlı |
| Kurulum zorluğu | Düşük | Orta |
| Uygun olduğu yer | Düşük sepet, eşik altı gönderi | Yüksek sepet, tekrarlı müşteri |
5. Tahsilat, Kur ve Gerçek Maliyet
Yurt dışı satışta kâr, satış fiyatından değil, tüm zincir maliyeti düşüldükten sonra kalan tutardan okunur. Bu hesabı kurmadan yapılan fiyatlandırma, birkaç ay sonra fark edilen bir zarardır.
Ödeme altyapısı ve para birimi
Yurt dışı kart kabulü, yerel karta göre daha yüksek komisyon ve daha yüksek itiraz riski taşır. Müşteriye kendi para biriminde fiyat göstermek dönüşümü artırır, ancak dönüşüm kurunu kimin belirlediği ve kur farkının kimde kaldığı netleşmelidir. Sanal POS tarafındaki komisyon, valör ve yurt dışı işlem farklarını sanal POS karşılaştırmamızda kalem kalem ele aldık.
Faturalama ve ihracat istisnası
İhracat faturası yurt içi satış faturasından farklı düzenlenir ve ETGB ile ilişkilendirilir. Bu ilişkilendirmenin doğru kurulması, ihracat istisnasından yararlanabilmenin ve dönem sonunda kayıtların tutmasının şartıdır. Fatura düzeninin e-fatura ve e-Arşiv tarafındaki mekaniğini e-fatura yazımızda anlattık; ihracat kayıtlarının nasıl beyan edileceğini ise mutlaka kendi mali müşavirinizle çalışın, çünkü uygulama detayı işletmenin vergi statüsüne göre değişir.
Kalem başına gerçek maliyet tablosu
Fiyat kurmadan önce tek bir siparişin tüm maliyetini yazın. Diyelim ki 240 gramlık, 45 dolarlık bir ürün gönderiyorsunuz; tablodaki her satırı kendi rakamınızla doldurduğunuzda geriye kalan tutar gerçek marjınızdır.
| Maliyet kalemi | Nereden gelir | Gözden kaçma sıklığı |
|---|---|---|
| Ürün maliyeti | Tedarik / üretim | Düşük |
| Paketleme | Koli, dolgu, etiket | Orta |
| Uluslararası taşıma | Desi ya da gerçek ağırlık, hangisi yüksekse | Düşük |
| Yakıt ve ek hizmet bedeli | Taşıyıcı sözleşmesi | Yüksek |
| Gümrük ve ithalat vergisi | DDP seçildiyse satıcıda | Çok yüksek |
| Ödeme komisyonu ve kur farkı | Sanal POS / pazaryeri | Yüksek |
| İade ve teslim edilememe | Gönderi başına dağıtılmış ortalama | Çok yüksek |
| Müşteri hizmeti süresi | Saat başına maliyet | Yüksek |
6. Lojistik, İade ve Müşteri Deneyimi
Yurt dışı satışta müşteri memnuniyetsizliğinin çoğu üründen değil, belirsizlikten çıkar: paket nerede, ne zaman gelecek, ek ödeme olacak mı, olmazsa ne yapacağım.
Teslim süresi ve takip iletişimi
Teslim süresini tek bir gün olarak değil, aralık olarak verin ve gümrük bekleme ihtimalini baştan yazın. Takip bağlantısını sipariş onayıyla birlikte gönderin, gümrüğe giriş ve çıkış adımlarında ayrıca bilgilendirin. Yurt dışı gönderilerde müşteri hizmetine gelen soruların büyük bölümü "paketim nerede" sorusudur ve bu sorular otomatik bildirimlerle büyük ölçüde önlenebilir.
İade politikası: en pahalı satır
Uluslararası iade, çoğu küçük markanın hesaba katmadığı kalemdir; ürünü geri getirmenin maliyeti sık sık ürünün değerini aşar. Üç yaygın yaklaşım vardır: iadeyi hiç almamak ve bunu açıkça yazmak, düşük değerli üründe iadeyi istemeden bedel iadesi yapmak, ya da hedef ülkede bir iade adresi tutmak. Hangisini seçerseniz seçin, politikayı ürün sayfasında ve ödeme adımında aynı cümlelerle yazın; sonradan açıklanan politika şikâyete dönüşür.
Depo ve stok tarafı
Yurt dışı siparişler yurt içi siparişlerden farklı toplanır: paketleme daha korumalı, etiketleme daha ayrıntılı ve hata payı daha düşüktür. Aylık gönderi sayısı belli bir eşiği geçtiğinde hedef bölgede depolamak hem kargo maliyetini hem teslim süresini düşürür; bu eşiğe gelmeden depo açmak sabit maliyeti erken yüklenmek olur. Toplama ve paketleme düzenini lojistik ve depo yönetimi rehberimizde ayrıntılandırdık.
30 Günde İlk Gönderiyi Çıkarmak
Otuz gün, yurt dışı satışın tamamını kurmaya yetmez ama ilk gönderiyi doğru belgelerle çıkarmaya ve maliyeti öğrenmeye yeter. Sıra önemlidir: pazarlama en sona kalır.
1-7. gün: kapsam ve uygunluk
Hangi ürünleri, hangi iki ülkeye göndereceğinize karar verin. Bu ürünlerin GTIP kodlarını doğrulayın, menşe bilgisini yazın, hedef ülkelerin kısıtlı ürün listelerine karşı kataloğu tarayın. Bu hafta hiçbir şey satılmaz; yalnızca neyin gönderilebilir olduğu netleşir.
8-14. gün: taşıyıcı ve belge kurulumu
En az iki taşıyıcıdan aynı örnek gönderi için fiyat alın, mikro ihracat ve ETGB sürecini kimin nasıl yürüttüğünü sorun. İngilizce ürün tanımlarını, ağırlık ve ölçü alanlarını ürün kartlarına işleyin. Mali müşavirinizle ihracat faturası düzenini ve kayıt akışını bir kez oturup netleştirin.
15-21. gün: fiyat, teslim şekli ve sayfa
Maliyet tablosunu doldurup iki ülke için fiyat kurun, DDP mi DAP mı satacağınıza karar verin ve bunu ürün sayfasında, kargo sayfasında ve ödeme adımında aynı dille yazın. İade politikasını yayına alın. Çok dilli sayfa ve para birimi ayarlarını bu hafta tamamlayın.
22-30. gün: test gönderisi ve ölçüm
Gerçek bir adrese, gerçek belgelerle iki test gönderisi çıkarın ve her adımın süresini kaydedin: hazırlık, çıkış, gümrük, teslim. ETGB'nin sisteme düştüğünü doğrulayın. Ortaya çıkan gerçek maliyeti fiyat tablonuza geri işleyin ve ancak ondan sonra reklam ya da pazaryeri listelemesine geçin. Sipariş, stok ve kargo akışının birbirine bağlanması için gereken entegrasyon seçeneklerine bu aşamada bakmak işi kolaylaştırır.
Yarın sabah yapabileceğiniz iş şu: en çok satan beş ürününüzün GTIP kodunu, menşe ülkesini ve paketlenmiş brüt ağırlığını tek bir tabloya yazın. Bu üç alan olmadan ne gerçek kargo fiyatı alınabilir ne de doğru beyan yapılabilir; tablo dolduğunda yurt dışı satışın en zor kısmının büyük bölümü bitmiş olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Mikro ihracat için şirket kurmak zorunlu mu?
Ticari nitelikli ihracat için kayıtlı bir işletme olmanız beklenir; fatura düzenlenmesi ve ETGB'nin ihracatçı adına düzenlenmesi buna bağlıdır. İşletme türünüzün bu işlemler için uygun olup olmadığını ve gereken kayıtları mali müşavirinizle doğrulayın, çünkü uygulama işletme statüsüne göre değişir.
ETGB'yi ben mi düzenliyorum, kargo firması mı?
Yetkilendirilmiş taşıyıcı sizin adınıza elektronik olarak düzenler; siz fatura ve ürün bilgilerini doğru verirsiniz. Beyanın içeriğinden yine de siz sorumlusunuz, bu yüzden düzenlenen belgeyi gönderi sonrası kontrol edip arşivleyin.
Gümrük vergisini alıcı mı öder, ben mi?
Bu, seçtiğiniz teslim şekline bağlıdır: DAP'ta alıcı, DDP'de satıcı öder. Hangisini seçerseniz seçin, kararın ürün sayfasında ve ödeme adımında açıkça yazılı olması teslim alınmama oranını belirgin biçimde düşürür.
GTIP kodunu yanlış yazarsam ne olur?
Gönderi gümrükte bekleyebilir, yanlış vergi oranına tabi tutulabilir ya da geri çevrilebilir. Kodu ürün bazında bir kez doğrulatıp ürün kartına kalıcı alan olarak yazmak, her gönderide tahmin yürütmekten hem hızlı hem güvenlidir.
Küçük paketlerde posta mı, hızlı kargo mı daha mantıklı?
Sepet tutarı düşük ve teslim süresi kritik değilse posta belirgin biçimde ucuzdur. Sepet yüksekse, müşteri hız bekliyorsa ya da takip kalitesi önemliyse hızlı kargo toplamda daha ucuza gelir, çünkü kayıp ve şikâyet maliyetini düşürür.
Yurt dışı iadelerini nasıl yönetmeliyim?
Üç seçenek var: iade almamak ve bunu açıkça ilan etmek, düşük değerli üründe ürünü geri istemeden bedeli iade etmek, ya da hedef ülkede iade adresi tutmak. Hacim düşükken ilk iki seçenek çoğu markada daha ekonomiktir.
Pazaryerinden mi başlamalıyım, kendi sitemden mi?
Talebi test etmek için pazaryeri hızlıdır ve kurulum yükü düşüktür. Marj ve müşteri verisi kendi sitenizde kalır, bu yüzden yaygın yaklaşım pazaryerinde test edip talebi doğruladıktan sonra kendi kanalını kurmaktır.
Kaç ülkeye aynı anda açılmalıyım?
İki ülkeyle başlayın. Her ülke kendi vergi eşiği, belge talebi, kargo fiyatı ve iade davranışıyla gelir; üçten fazla ülkeyi aynı anda öğrenmek, hangi ülkenin kârlı olduğunu görmenizi de geciktirir.
Ürün açıklamasını çeviri aracıyla yapabilir miyim?
Gümrük beyanındaki tanım için ham çeviri yetmez; malzeme ve işlev içeren, spesifik bir İngilizce tanım gerekir. Sayfa metinlerinde makine çevirisi başlangıç olabilir, ama en çok satan ürünlerin metinlerini insan eliyle gözden geçirin.
Yurt dışı satış SEO'su ayrı bir iş mi?
Evet, çünkü dil ve ülke hedeflemesi ayrı kurulur: her dil için ayrı URL yolu ve karşılıklı hreflang tanımı gerekir. Teknik tarafın tamamını e-ticaret SEO checklist yazımızda topladık.